• 2465021261
  • vivlisiatista@sch.gr
  • Πλ. Τσιστοπούλου 3, Σιάτιστα

ΠΡΩΤΕΣ ΣΥΛΛΟΓΕΣ, ΔΩΡΕΕΣ

Ο Γεώργιος Αυξεντιάδης, λόγιος, δάσκαλος και έμπορος, δίδαξε σε ελληνικές παροικίες της Αυστρίας και της Ρουμανίας. Καταγόταν από τον Πεντάλοφο (Ζουπάνι) Βοΐου. Δώρισε κατά το 1813 τον πρώτο πυρήνα από 108 βιβλία.

Τον κύριο όγκο όμως αποτέλεσε η δωρεά του Θεοδώρου Μανούση, Φιλικού, Καθηγητή της Γενικής Ιστορίας και Πολιτειολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθήνας από το 1848 ως 1858 και Αρεοπαγίτη. Όταν το 1858 απεβίωσε, δώρισε με διαθήκη την προσωπική του βιβλιοθήκη στην ιδιαίτερη και σκλαβωμένη τότε πατρίδα του Σιάτιστα, που αριθμούσε 6.000 τόμους βιβλίων από τα οποία σώζονται σήμερα 3.093.

Μεγάλη συλλογή από 2.832 τόμους περιήλθε στην κυριότητα της Βιβλιοθήκης από τους κληρονόμους του Καθηγητή της Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας Αθανάσιου Ρουσόπουλου το 1925, που καταγόταν από το κοντινό μας Βογατσικό.

Ο παραπάνω πυρήνας συμπληρώθηκε στη συνέχεια από πολλά παλιά βιβλία των βιβλιοθηκών των Δημοτικών Σχολείων της Σιάτιστας και κύρια του Γ΄ λεγόμενου τότε Δημοτικού (σήμερα Β΄) και τα οποία είχαν εκδοθεί κύρια κατά την περίοδο του Νεοελληνικού

Διαφωτισμού (18ος αι.) και είχαν σταλεί για τα παιδιά της Σιάτιστας, ως δωρεά της Αικατερίνης Τζετήρη με την αφιέρωση: «Αφιερούται παρά της αρχοντίσσης Αικατερίνης Τζετήρη δια την εν Γερανεία Σχολήν της Σιατίστης δια του Νικολάου Ζιουπάν/Βιέννη 1850» ή ως δωρεά του Δημητρίου Μπόμπουρα, απόδημου Σιατιστινού με την ίδια αφιέρωση, καθώς και άλλων Σιατιστινών.

ΑΡΧΕΙΟ ΖΟΥΠΑΝ ΜΩΡΑΙΤΗ

Ο Γεωρ. Δ. Σιάσιος δώρισε το Αρχείο Ζιουπάν-Μωραϊτη, που το πρώτο έγγραφό του ξεκινά από το 1688. (βρέθηκε στην οικία Ζιουπάν-Μωραϊτη, μετέπειτα Περικλέους). Αρχείο οικογενειακού κυρίως χαρακτήρα που περιέχει προικοσύμφωνα, οικονομικές συναλλαγές και αλληλογραφία.

ΑΡΧΕΙΟ ΨΗΜΜΕΝΟΥ- ΜΑΛΑΜΑΤΗΣ ΒΟΥΡΟΥ

Αρχείο 53 εγγράφων (1873-1942) οικογένειας Ιωάννη Λ. Βούρου.

Αρχείο 30 Καρτ Ποστάλ (περιόδου 1906-1962).

Επιστολές, προικοσύμφωνα, ασπρόμαυρες φωτογραφίες, 3 πίνακες ζωγραφικής Θάλειας Φλωρά Καραβία, Κώστα Ντιό, τούρκικα νομίσματα κ.λ.π.

ΣΥΛΛΟΓΗ ΠΑΛΑΙΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ

Σήμερα η Βιβλιοθήκη διαθέτει συλλογές παλαιών βιβλίων, περίπου 8.000 τόμων, πολλά από τα οποία είναι αρχέτυπα και παλαίτυπα των 15ου, 16ου, 17ου και 18ου αιώνα και μάλιστα από τα πρώτα και αξιολογότερα τυπογραφεία της Ευρώπης, όπως οι εκδόσεις Aldus Manutius και των κληρονόμων του (Βενετία), Didymus της Βασιλείας (Ελβετία), Elzevirius, αδελφών Μαρκίδων Πούλιου (Βιέννη) και Εβεράρτου (Παρίσι).
Τα παλιότερα βιβλία είναι: Αριστοφάνους Κωμωδίαι Εννέα (1498), Θουκυδίδου, Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου συσταχωμένη με το: Ξενοφώντος, Ελληνικά (1502), εκδόσεις Βενετίας και Ομήρου Άπαντα (1504), εκδόσεις Άλδου Μανούτιου.

ΒΙΒΛΙΑ ΜΑΡΚΙΔΩΝ ΠΟΥΛΙΟΥ

Οι Σιατιστινοί αδερφοί Μαρκίδες Πούλιου (Πούλιος και Γεώργιος) ήταν τυπογράφοι και εκδότες της πρώτης σωζόμενης ελληνικής εφημερίδας ”Εφημερίς”, που τυπώθηκε στη Βιέννη το 1790 και υπήρξαν στενοί συνεργάτες του Ρήγα Φεραίου. Στο τυπογραφείο τους ο Ρήγας τύπωσε το Επαναστατικό Μανιφέστο του, που περιείχε την Επαναστατική Προκήρυξη, τον Θούριο και τα Δίκαια του Ανθρώπου.