Η Ιστορία της Βιβλιοθήκης

Μια μικρή ιστορική αναδρομή...

«Ο θεσμός της Βιβλιοθήκης γεννήθηκε πρώτα στην Ανατολή στην Ασσυρία, Βαβυλωνία, Αίγυπτο και Παλαιστίνη. Οι Έλληνες ωστόσο κατόρθωσαν να μεταβάλουν τις βιβλιοθήκες σε ναούς της Τέχνης και των Μουσών. Το σύστημα των βιβλιοθηκών το τελειοποίησαν οι Έλληνες και οι Ρωμαίοι. Η δημιουργία πραγματικής βιβλιοθήκης ανήκει στους Έλληνες και συγκεκριμένα στον Πεισίστρατο. Ο πρώτος που διέθετε οργανωμένη βιβλιοθήκη με θεματική ταξινόμηση των βιβλίων του και την παραχώρησε στους μαθητές του ήταν ο Αριστοτέλης, ο ιδρυτής της Περιπατητικής Σχολής, δηλ. ο ιδρυτής του Πανεπιστημίου. Από την Αρχαία Ελλάδα ως την Ελληνιστική Εποχή, όταν ο Πτολεμαίος ο Α΄ ίδρυσε την περίφημη βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, οι βιβλιοθήκες πρόσφεραν τη γνώση και σοφία καταγραμμένη και συστηματοποιημένη».

Η ιστορία της Μανούσειας Βιβλιοθήκης

Η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Σιάτιστας λειτουργεί ως ΝΠΔΔ με τη σημερινή της μορφή από το 1953. Συμπλήρωσε ήδη μισόν αιώνα. Συλλογές βιβλίων υπάρχουν στη Σιάτιστα από την εποχή της μεγάλης ακμής της, δηλ. από το 17ο αιώνα, καθότι η πόλη ήταν ένα από τα ακμάζοντα πνευματικά κέντρα, όπως η Κοζάνη, η Καστοριά, τα Γιάννενα, οι Σέρρες, το Μοναστήρι, η Μοσχόπολη κ.ά., όπου υπήρχαν σχολεία και καλλιεργούνταν τα ελληνικά Γράμματα και η ελληνική Παιδεία.

Η βιβλιοθήκη συγκροτήθηκε από δωρεές βιβλίων που πρόσφεραν λόγιοι εμπνευσμένοι από πατριωτικά αισθήματα και τέτοια δεν έλειψαν και δε θα λείψουν ποτέ από τους Σιατιστινούς. Πυρήνας της υπήρξε ένας μεγάλος αριθμός βιβλίων, δωρεά του Θεόδωρου Μανούση, του πρώτου καθηγητή της Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, (από τον οποίο πήρε και το όνομα, «Μανούσεια Βιβλιοθήκη Κοινότητος Σιατίστης» αρχικά, το 1858).

Τα πρώτα βιβλία της στεγάζονταν στα κελιά του Αγίου Δημητρίου, μέχρι την μεταστέγασή της σε ευρύχωρη αίθουσα του Τραμπάτζειου Γυμνασίου, που χτίστηκε το 1888. Από κει πάλι, το 1954,  μεταστεγάστηκε σε ένα τμήμα της Αποστολικής Διακονίας, το όμορφο ιδιόκτητο κτήριο της βιβλιοθήκης, που το 1987 κατεδαφίστηκε μαζί με την Αποστολική Διακονία.

Το 1987 στεγάστηκε οριστικά στο κτήριο του Κουκουλίδειου Πνευματικού Κέντρου, όπου σε ειδική μεγάλη αίθουσα με ξύλινους, παραδοσιακούς βιβλιοστάτες είναι εκτεθειμένες όλες οι συλλογές παλαιών και νέων βιβλίων, ενώ στο ημιυπόγειο στεγάζονται η Κινητή Βιβλιοθήκη και το Δημόσιο Κέντρο Πληροφόρησης.

Λειτουργεί ως Ν.Π.Δ.Δ. από το 1953 και το 1998 χαρακτηρίστηκε Κεντρική.

Η Βιβλιοθήκη διαθέτει:
• Παλιές εκδόσεις.Οι  παλαιότερες εκδόσεις είναι τα βιβλία Θουκυδίδου Ξυγγραφή Ξενοφώντος Ελληνικά, έκδοση Βενετίας, 1502, Απαντα Ομήρου 1504.

• 50.000 τόμους βιβλίων και περιοδικών για το αναγνωστικό κοινό και οι συλλογές της εμπλουτίζονται συνεχώς.

• Σύγχρονη τεχνολογία, υπολογιστές, εκτυπωτές, σαρωτές, φωτοτυπικά, μηχανήματα αναπαραγωγής εικόνας και ήχου και σύνδεση με το διαδίκτυο για την εξυπηρέτηση του κοινού και την καλύτερη λειτουργία της.

• Πραγματοποιεί εκδόσεις βιβλίων, συνέδρια, διαλέξεις, ομιλίες, παρουσιάσεις βιβλίων και άλλες πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Η Βιβλιοθήκη ανήκει στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων υπό την Διεύθυνση Βιβλιοθηκών και Γενικών Αρχείων του Κράτους. Επιχορηγείται από τον τακτικό προϋπολογισμό του ΥΠΕΠΘ και από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Ενισχύεται και από δωρεές φίλων της Βιβλιοθήκης. Ήταν ενταγμένη στο δίκτυο Βιβλιοθηκών του Νόμου Κοζάνης (ΙΝ.ΒΑ.).Από το 2002 εντάχθηκε στο πρόγραμμα ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ, «Κινητές Βιβλιοθήκες». Η Κινητή Βιβλιοθήκη με το Βιβλιοαυτοκίνητό της εξυπηρετεί δανειστικά κέντρα - σχολεία Β/θμιας και Α/θμιας Εκπαίδευσης σε όλο το Νομό Κοζάνης. Επίσης από το 2003 λειτουργεί και Δημόσιο Κέντρο Πληροφόρησης από το πρόγραμμα «Κοινωνία της Πληροφορίας», το οποίο, όπως  και το ΕΠΕΑΕΚ, χρηματοδοτείται από τα Ευρωπαϊκά Κοινοτικά Ταμεία κατά 75% και από το Ελληνικό Δημόσιο κατά 25%.

Σιάτιστα