(1992) Συμβολή στην Ελληνική Βιβλιογραφία

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ

 

Η Μανούσεια Δημόσια Βιβλιοθήκη Σιάτιστας με την έκδοση αυτού του βιβλίου εγκαινιάζει μια προσπάθεια φιλόδοξη αλλά απόλυτα αναγκαία. 

Εργασίες, μελέτες, πονήματα και έρευνες, που αφορούν το υλικό της ίδιας της Βιβλιοθήκης - παλαιά βιβλία και έντυπα - και ότι άλλο αναφέρεται στη Σιάτιστα, στα προβλήματα και στον πολιτισμό της, παράδοση και ιστορία, με συστηματικό επιστημονικό τρόπο, θα εκδίδεται με δαπάνες της Βιβλιοθήκης στα πλαίσια της αποστολής να συμβάλει στην ανάπτυξη της πνευματικής ζωής του τόπου. με αυτό το πνεύμα ενθαρρύνουμε κάθε πνευματικό δημιουργό σε συγγραφική δραστηριότητα και επιστημονικό έργο.

Το ξεκίνημα αυτής της προσπάθειας γίνεται με την έκδοση της ερευνητικής εργασίας του δασκάλου και φιλολόγου κ. Γιάννη Μπάκανου, ο οποίος παρουσιάζει τη συστηματική του έρευνα πάνω στα έντυπα, βιβλία, περιοδικά, εφημερίδες της Δημόσιας Βιβλιοθήκης μας της περιόδου 1864-1912 (μόνο τα ελληνόγλωσσα), καταθέτοντας έτσι τη μικρή του συμβολή στην υπάρχουσα ελληνική βιβλιογραφία.

Με την ελπίδα ότι η έκδοση αυτή θα γίνει το έναυσμα για παρόμοιες προσπάθειες, μεγαλώνει η φιλοδοξία της Βιβλιοθήκης για την έκδοση καταλόγων όλων των παλαιών εντύπων της, που είναι πολλά και αξιόλογα.

Στην πανεθνική φιλότιμη προσπάθεια που καταβάλλέται από φορείς και ιδιώτες για να καταγραφεί ο έντυπος πνευματικός πλούτος της χώρας μας, η Σιάτιστα με τη Βιβλιοθήκη της θα συμβάλει στο μέτρο του δυνατού, φέρνοντας στο φώς τη μεγάλη πνευματική της κληρονομιά.

                                      Σιάτιστα, Δεκέμβριος 1992
Ο Διευθυντής της Δημόσιας Κεντρικής Ιστορικής Βιβλιοθήκης "Μανούσεια"
                                         Παναγιώτης Νικ. Μάνιος

 ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Η παρούσα εργασία αποτελεί μια ελάχιστη ερευνητική συμβολή στην Ελληνική Βιβλιογραφία των ετών 1864-1912. Οι δύο χρονολογίες δεν είναι συμπτωματικές, αλλά έχουν ιδιαίτερη σημασία. Η αρχική (1864) αποτελεί μια συνέχεια του τέλους της Ελληνικής Βιβλιογραφίας των Δ. Γκίνη και Β. Μέξα, η οποία καλύπτει τη χρονική περίοδο 1900-1863. Η δεύτερη (1912) δηλώνει έναν ιστορικό σταθμό για το βορειοελλαδικό Ελληνισμό των νεότερων ιστορικών χρόνων. Η αλύτρωτη Μακεδονία απαλλάσσεται από τον τούρκικο ζυγό.

Η έρευνα μας αποσκοπεί στην καταγραφή των εντύπων της περιόδου, που προαναφέραμε και περιορίζεται στο περιεχόμενο της Μανούσειας Δημόσιας Βιβλιοθήκη Σιάτιστας, ως αντιπροσωπευτική του δυτικομακεδονικού χώρου και τόπου. 

Ως προς τη μέθοδο καταγραφής των εντύπων ακολουθούμε αυτή των Δ. Γκίνη και Β. Μέξα. Η κατάταξη γίνεται έτος και με αλφαβητική σειρά των τίτλων των εντύπων (βιβλίων, περιοδικών, εφημερίδων) για κάθε έτος. Η αυτοψία συνιστά κύριο και αντικειμενικό στοιχείο της έρευνα μας. Καταβάλαμε κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου να περιγράψουμε με πληρότητα και ακρίβεια το υλικό μας. Στα περιοδικά δίνουμε αναλυτικά τους τίτλους των περιεχομένων τους και τα ονόματα εκείνων που τα υπογράφουν. Σε μικρότερο βαθμό εφαρμόζουμε την αρχή αυτή στις εφημερίδες για λόγους οικονομίας. Σημειώνουμε μόνο ότι θεωρήσαμε ιδιαίτερα σημαντικό ή "παράδοξο". Ο πρώτος αριθμός δηλώνει το πλάτος και ο δεύτερος το μήκος ή το ύψος. Από το δεύτερο προκύπτει το σχήμα (8ο, 4ο, κ.α.).

Η μέριμνα μας για ακρίβεια μας οδήγησε στην παράλειψη εκείνων των εντύπων, τα οποία δεν μας παρείχαν τα απαραίτητα στοιχεία χρονολόγησης, έκδοσης, όνομα συγγραφέα. Επιπλέον αφήσαμε έξω από την καταγραφή και περιγραφή τις ξενόγλωσσες εκδόσεις της περιόδου που ερευνήσαμε.

Για τη διευκόλυνση οποιουδήποτε μελλοντικού ερευνητή συντάξαμε ευρετήριο τίτλων, ονομάτων προσώπων. Ο αριθμός που συνοδεύει τον τίτλο, παραπέμπει στο αντίστοιχο λήμμα. Η έρευνα μας ολοκληρώνεται με τη θεματική ταξινόμηση σύμφωνα με τη δεκαδική ταξινόμηση του Dewei. Μια άλλη εικόνα της εργασίας μας δίνεται με δύο πίνακες γραφικών παραστάσεων. Η προτίμηση μας στο πολυτονικό σύστημα οφείλεται στο γεγονός ότι αυτό αποτελεί χαρακτηριστικό στοιχεί των εκδόσεων της εποχής που ερευνήσαμε.

Η εργασία έλαβε αυτή τη μορφή με την επιστημονική καθοδήγηση του καθηγητή της Νεοελληνικής Φιλολογίας του Α.Π.Θ. κ. Γιώργου Κεχαγιόγλου, τόσο κατά τις διαπροσωπικές συνεργασίες όσο και κατά τα σεμινάρια μεταπτυχιακών σπουδών ωστόσο οποιαδήποτε λάθη η παραλείψεις βαρύνουν αποκλειστικά εμένα, που είχα την αποκλειστική ευθύνη της έρευνας και της δομής της. Ακόμη ευχαριστίες στο προσωπικό της βιβλιοθήκης της Σιάτιστας για όλες τις διευκολύνσεις.
 
Μάρτιος 1990
Ι. Π. Μπάκανος

Σιάτιστα