Άρθρο 1

Σκοπός και Στόχοι της Βιβλιοθήκης

Η Δημόσια Κεντρική Ιστορική Βιβλιοθήκη Σιάτιστας «Μανούσεια» λειτουργεί ως Κέντρο Πληροφόρησης, που εξασφαλίζει σε όλους τους χρήστες της, πρόσβαση σε κάθε είδους γνώση, ενημέρωση, επιμόρφωση, δημιουργική απασχόληση και πληροφορία, παρέχοντας ισότιμα προς όλους τις υπηρεσίες της ανεξαρτήτως ηλικίας, φύλου, κοινωνικής ομάδας, θρησκείας, εθνικότητας και γλώσσας.

Στους στόχους της περιλαμβάνονται:

α) Η συνεχής βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών της με τη σωστή επιλογή, απόκτηση, διάθεση και αποτελεσματική διαχείριση του απαραίτητου υλικού, για να μπορεί κάθε φορά να υποστηρίζει τις εκπαιδευ τικές και ερευνητικές ανάγκες των μελών και των χρηστών της,

β) η συνεχής έρευνα και προώθηση των αναγκών των χρηστών της, με βάση την ανάπτυξη της τεχνολογίας, αλλά και την εφαρμογή της στις υπηρεσίες της Βιβλιοθήκης,

γ) η συλλογή, ταξινόμηση, διαφύλαξη και διάθεση τεκμηρίων που αφορούν την πόλη της Σιάτιστας και της ευρύτερης περιοχής του Δήμου Βοΐου,

δ) η ενεργός συμμετοχή της Βιβλιοθήκης στα πολιτιστικά δρώμενα της Σιάτιστας, καθώς και η διοργάνωση πολιτιστικών και λοιπών εκδηλώσεων, εκπαιδευτικών προγραμμάτων, βιβλιοπαρουσιάσεων, εκθέσεων κ.λπ. με σκοπό την ανάπτυξη της φιλαναγνωσίας και της μάθησης.

Άρθρο 2

Οργάνωση τεκμηρίων

Η Δημόσια Βιβλιοθήκη Σιάτιστας διαθέτει συλλογή από έντυπα τεκμήρια (βιβλία, περιοδικά εφημερίδες) και οπτικοακουστικό υλικό (dvd, cd). Επιπλέον, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των χρηστών, τις νέες εκδόσεις βιβλίων, τις εκδόσεις που αφορούν τη Σιάτιστα και την ευρύτερη περιοχή της προβαίνει στην αγορά των απαραίτητων τεκμηρίων. Η πρόσκτηση των τεκμηρίων αυτών γίνεται από αγορές με χρηματοδότηση μέσω του Τακτικού Προϋπολογισμού της και του Π.Δ.Ε. του ΥΠΑΙΘΑ., καθώς και από δωρεές από πολίτες, ιδρύματα και οργανισμούς.

Ειδικότερα, στην περίπτωση των δωρεών τεκμηρίων η Βιβλιοθήκη έχει τη δυνατότητα να αποδέχεται το σύνολο ή μέρος των δωριζόμενων συλλογών και να επιλέγει τα τεκμήρια της δωρεάς που θα εντάξει στη συλλογή της. Η Βιβλιοθήκη μπορεί να απορρίψει κατόπιν απόφασης του Εφορευτικού Συμβουλίου δωρεές που γίνονται με προφανή σκοπό πολιτικής ή θρησκευτικής προπαγάνδας.

Η οργάνωση των τεκμηρίων της Βιβλιοθήκης γίνεται σύμφωνα με τα διεθνή βιβλιοθηκονομικά πρότυπα οργάνωσης των βιβλιοθηκών και συγκεκριμένα με τη χρήση των Αγγλο-Αμερικανικών κανόνων καταλογογράφησης (ΑACR2) και των θεματικών επικεφαλίδων της Ελλάδος και το Sears List of Subject Headings. H ταξινόμηση των τεκμηρίων της γίνεται σύμφωνα με το διεθνές Δεκαδικό Σύστημα Ταξινόμησης DDC. H καταχώριση των τεκμηρίων στον κατάλογο γίνεται με το σύστημα αυτοματοποίησης βιβλιοθηκών ανοικτού κώδικα (ILS), Koha, σε μορφότυπο UNIMARC. Ο ηλεκτρονικός κατάλογος (ΟPAC) είναι διαθέσιμος στην ιστοσελίδα της Βιβλιοθήκης (https://www.siatistabibl.gr).

Η απόσυρση τεκμηρίων της Βιβλιοθήκης γίνεται σύμφωνα με τις προβλέψεις του Κανονισμού Λειτουργίας των Δημοσίων Βιβλιοθηκών. Η Βιβλιοθήκη μπορεί να αποσύρει τεκμήρια που έχουν υποστεί ανεπανόρθωτη φθορά και όταν η αποκατάστασή τους δεν είναι εφικτή, καταστρέφονται με πρωτόκολλο καταστροφής, μετά από σύμφωνη γνώμη του Εφορευτικού Συμβουλίου. Εξαιρούνται τα τεκμήρια της συλλογής των παλαιών βιβλίων.

Άρθρο 3

Διαχείριση τεκμηρίων

H Βιβλιοθήκη διαθέτει συλλογές παλαιών βιβλίων πολλά από τα οποία είναι αρχέτυπα και παλαίτυπα των 15ου, 16ου, 17ου και 18ου αιώνα, και μάλιστα από τα πρώτα και αξιολογότερα τυπογραφεία της Ευρώπης, συλλογές χειρογράφων και αρχείων αλλά και περιοδικών. Η Δημόσια Βιβλιοθήκη Σιάτιστας είναι υπεύθυνη για την διατήρηση των Πνευματικών Δικαιωμάτων επί των τεκμηρίων που διαθέτει και βρίσκονται καταχωρισμένα στο βιβλίο εισαγωγής και στον ηλεκτρονικό κατάλογό της.

Τα τεκμήρια από τις παλαιές συλλογές φυλάσσονται σε ειδικά διαμορφωμένα ράφια, κλειδωμένα και μη προσβάσιμα στους αναγνώστες, μελετώνται μόνο στο αναγνωστήριο και μετά από υποβολή σχετικής αίτησης του αναγνώστη/ερευνητή σε ειδικό έντυπο, όπου δηλώνεται υπεύθυνα ότι τα τεκμήρια θα χρησιμοποιηθούν μόνο για ερευνητικούς σκοπούς και προσωπική μελέτη, και αφού δοθεί άδεια από τον/την Προϊστάμενο/η Διεύθυνσης της Βιβλιοθήκης.

Η φωτοτυπική αναπαραγωγή των τεκμηρίων απαγορεύεται. Επιτρέπεται η φωτογραφική ή ψηφιακή αναπαραγωγή μόνο μέχρι τριών (3) σελίδων και πραγματοποιείται μόνο από το προσωπικό της Βιβλιοθήκης και μετά από σχετική άδεια.

Σε περίπτωση που η Βιβλιοθήκη πραγματοποιεί ή συμμετέχει σε εκθέσεις με τεκμήριά της εκτός των χώρων της με σύμφωνη γνώμη του/της Προϊσταμένου/ης και του Εφορευτικού Συμβουλίου της, απαιτείται η πιστή τήρηση όσων προβλέπει ο Κανονισμός Λειτουργίας των Δημοσίων Βιβλιοθηκών (υπό στοιχεία 83064/ΙΖ/ 20-8-2003 υπουργική απόφαση, Β’ 1173).

Άρθρο 4 Εκδόσεις

Η Βιβλιοθήκη, με γνώμονα την προβολή του έργου της και στο πλαίσιο των στόχων που εξυπηρετεί, μπορεί να προβαίνει σε εκδόσεις εργασιών της ή έργων άλλων ιδιωτών ή φορέων, εφόσον το προτεινόμενο έργο διαπραγματεύεται θέματα που αφορούν στη Σιάτιστα γενικά και γενικότερα του Δήμου Βοΐου. Προκειμένου να εκδοθεί ένα έργο από ιδιώτη ή φορέα, απαιτείται υποβολή σχετικού αιτήματος από τον ενδιαφερόμενο και εκδίδεται απόφαση έκδοσης από το Εφορευτικό Συμβούλιο της Βιβλιοθήκης. Τα πνευματικά δικαιώματα και η τυχόν εμπορική εκμετάλλευση του έργου ανήκουν στη Βιβλιοθήκη Σιάτιστας και στον συγγραφέα παρέχεται περιορισμένος αριθμός αντιτύπων, ο οποίος ορίζεται κάθε φορά από το Εφορευτικό Συμβούλιο.

Άρθρο 5 Υπηρεσίες

Η Δημόσια Βιβλιοθήκη Σιάτιστας διαθέτει παιδικό και εφηβικό Τμήμα, Υπηρεσίες αναγνωστηρίου, Δημόσιο Κέντρο Πληροφόρησης και πρόσβαση στο διαδίκτυο.

Το παιδικό τμήμα της Βιβλιοθήκης περιλαμβάνει βιβλία προσχολικής ηλικίας, βιβλία για παιδιά και εφή- βους, καθώς και επιτραπέζια παιχνίδια. Σε κατάλληλα διαμορφωμένο χώρο πραγματοποιούνται εκπαιδευτικά προγράμματα και δραστηριότητες. Παιδιά μικρότερα των επτά (7) ετών πρέπει να συνοδεύονται καθ’ όλη τη διάρκεια της παραμονής τους στη Βιβλιοθήκη.

Ο χώρος του αναγνωστηρίου διατίθεται για το κοινό της Βιβλιοθήκης, είτε αυτό κάνει χρήση της συλλογής της είτε προσωπικού του υλικού. Το αναγνωστήριο διαθέτει ηλεκτρονικούς υπολογιστές για ΑΜεΑ, συγκεκριμένα έναν για την εξυπηρέτηση ατόμων με κινητικά προβλήματα και έναν για την εξυπηρέτηση ατόμων με προβλήματα όρασης. Επιπλέον, διαθέτει ιστοσελίδα (www.vivlsiatista.gr) και πρόσβαση σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μέσω των οποίων το κοινό μπορεί να ενημερώνεται για τον κατάλογο προς δανεισμό βιβλίων, καθώς και των εκπαιδευτικών και άλλων δράσεων της Βιβλιοθήκης.

Η Βιβλιοθήκη διαθέτει Δημόσιο Κέντρο Πληροφόρησης με σκοπό την ενίσχυση του πληροφοριακού ρόλου της Βιβλιοθήκης και την διεύρυνση των υπηρεσιών της. Οι χρήστες μπορούν να έχουν δωρεάν πρόσβαση στο διαδίκτυο και μέσα από αυτό την προσέγγιση βάσεων δεδομένων και πληροφοριών. Ακόμα, μπορούν να χρησιμοποιήσουν τους υπολογιστές και για τις εργασίες τους. Δεν επιτρέπεται η αλλαγή, αναβάθμιση, διαγραφή λογισμικού καθώς και άλλων ρυθμίσεων που υπάρχουν στον υπολογιστή ή στον εξοπλισμό του. Οι χρήστες δεν μπορούν να αποθηκεύουν τα αρχεία τους στους υπολογιστές της υπηρεσίας παρά μόνο σε προσωπικά τους μέσα αποθήκευσης.

Τα μέλη της Βιβλιοθήκης μπορούν να χρησιμοποιήσουν την ασύρματη σύνδεση που παρέχει η Βιβλιοθήκη στο χώρο του κτηρίου της. Η πρόσβαση στο διαδίκτυο παρέχεται μέσω του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου. Οι χρήστες μπορούν να ζητήσουν τον κωδικό πρόσβασης για τη σύνδεση από το προσωπικό της Βιβλιοθήκης. Η Βιβλιοθήκη δεν είναι υπεύθυνη για τη χρήση και το περιεχόμενο των ιστοσελίδων που επιλέγουν τα μέλη και οι χρήστες της.

Τέλος, η Δημόσια Κεντρική Ιστορική Βιβλιοθήκη Σιάτιστας διαθέτει Βιβλιοαυτοκίνητο (Κινητή Βιβλιοθήκη), το οποίο όμως δεν λειτουργεί από το 2008.

Άρθρο 6 Μέλη

Μέλη της Βιβλιοθήκης μπορούν να γίνουν κάτοικοι του Δήμου Βοΐου και της ευρύτερης γεωγραφικής περιοχής. Είναι απαραίτητη η συμπλήρωση της αίτησης μέλους, η οποία αναρτάται επίσης και στην ιστοσελίδα της Βιβλιοθήκης. Αφού συμπληρωθεί η αίτηση, μέλος του προσωπικού της Βιβλιοθήκης καταχωρίζει τα στοιχεία στο Πρόγραμμα Διαχείρισης Βιβλιοθηκών Koha. Στη συνέχεια εκτυπώνεται η ψηφιακή κάρτα μέσου του Προγράμματος CardPresso. Τα εγγεγραμμένα μέλη οφείλουν στις συναλλαγές με τη Βιβλιοθήκη να έχουν μαζί τους την κάρτα. Μπορούν να εξυπηρετούνται είτε από τους/τις υπαλλήλους είτε από τo μηχάνημα αυτόματου δανεισμού/επιστροφής (self-check) που βρίσκεται στην είσοδο της Βιβλιοθήκης.

Τα μέλη οφείλουν να έχουν μαζί τους, κατά την είσοδο στο χώρο της Βιβλιοθήκης, την κάρτα μέλους δανεισμού. Μέσα στους χώρους της Βιβλιοθήκης, δεν επιτρέπεται το κάπνισμα και η κατανάλωση τροφίμων και ποτών. Η συμπεριφορά των χρηστών πρέπει να είναι κόσμια, να μιλούν χαμηλόφωνα, να αποφεύγουν την πρόκληση θορύβων και να επιδεικνύουν σεβασμό στους υπόλοιπους αναγνώστες και στο προσωπικό της Βιβλιοθήκης. Σε αντίθετη περίπτωση, το προσωπικό μπορεί να ζητήσει την αποχώρησή τους από τα αναγνωστήριο και γενικότερα από το χώρο της Βιβλιοθήκης. Εάν ο χρήστης θεωρεί ότι υπάρχει πρόβλημα ως προς την εξυπηρέτησή του ή τη γενικότερη αντιμετώπισή του από το προσωπικό, μπορεί να απευθυνθεί στον/στην Προϊστάμενο/η της Βιβλιοθήκης.

Άρθρο 7 Δανεισμός

Το υλικό της Βιβλιοθήκης του Δανειστικού τμήματος φέρει αντικλεπτικό σύστημα προστασίας τεχνολογίας RFID. Είναι διαθέσιμο είτε για δανεισμό είτε για επιτόπια μελέτη στο Αναγνωστήριο. Ο δανεισμός παρέχεται δωρεάν. Κάθε μέλος δύναται να δανείζεται έντυπα τεκμήρια, έως τρία βιβλία, για είκοσι (20) ημέρες, με δικαίωμα ανανέωσης τηλεφωνικά ή διά ζώσης για άλλες είκοσι (20) ημέρες. Επιπλέον, μπορεί να αιτηθεί την κράτηση βιβλίων, τα οποία δεν είναι διαθέσιμα την ημέρα της ζήτησης, τηλεφωνικά, ηλεκτρονικά ή διά ζώσης.

Τα μέλη οφείλουν να επιστρέφουν τα δανειζόμενα τεκμήρια εντός της προθεσμίας και σε καλή κατάσταση. Μπορούν επίσης, με τη χρήση της κάρτας μέλους να δανείζονται και να επιστρέφουν βιβλία στον σταθμό ανέπαφων συναλλαγών. Αν κάποιο μέλος, εντός ενός έτους, καθυστερήσει την επιστροφή βιβλίων τρείς φορές, ενώ έχει ήδη δεχτεί ειδοποιήσεις για ληξιπρόθεσμη επιστροφή υλικού, η κάρτα του χαρακτηρίζεται ως

«ανενεργή» για διάστημα ενός έτους. Η κάρτα του ενεργοποιείται μετά την πάροδο ενός έτους και εφόσον το μέλος έχει επιστρέψει τα τεκμήρια που οφείλει.

Σε περίπτωση απώλειας ή καταστροφής των δανειζόμενων τεκμηρίων, το μέλος υποχρεούται να το αντικαταστήσει με καινούργιο ίδιας έκδοσης ή μεταγενέστερης ή με άλλο προτεινόμενο, σε περίπτωση που δεν υπάρχει σε κυκλοφορία, ύστερα από συνεννόηση με το προσωπικό της Βιβλιοθήκης.

Εξαιρούνται από τον δανεισμό τα πληροφοριακά βιβλία (εγκυκλοπαίδειες, λεξικά), τα λευκώματα, τα βιβλία παλιών συλλογών και χειρογράφων καθώς και το ηλεκτρονικό-οπτικοακουστικό υλικό της Βιβλιοθήκης.

Άρθρο 8

Εκπαιδευτικά προγράμματα/εκδηλώσεις

Η Δημόσια Κεντρική Ιστορική Βιβλιοθήκη Σιάτιστας πραγματοποιεί εκπαιδευτικά προγράμματα και δράσεις που απευθύνονται σε μαθητές/τριες Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, τα οποία υλοποιούνται στο χώρο της Βιβλιοθήκης κατά τις ώρες λειτουργίας της και κατόπιν προγραμματισμένου ραντεβού. Οι επισκέψεις στη Βιβλιοθήκη πραγματοποιούνται κατόπιν ραντεβού. Οι επισκέπτες ξεναγούνται στους χώρους της αλλά και στην συλλογή των παλαιών της βιβλίων και χειρογράφων.

Άρθρο 9

Λειτουργία Βιβλιοθήκης

Το προσωπικό της Βιβλιοθήκης:

• Εκτελεί με ευσυνειδησία και στο ακέραιο τα καθήκοντα που του ανατίθενται από τον/την Προϊστάμενο/η Διεύθυνσης της Βιβλιοθήκης ανάλογα με τα προσόντα του και σύμφωνα με το άρθρο 5 και 2 του Κανονισμού Λειτουργίας Δημοσίων Βιβλιοθηκών (υπό στοιχεία 83064/ΙΖ/20-8-2003 υπουργική απόφαση, Β’ 1173) και τον ισχύοντα Κώδικα Υπαλλήλων Δημοσίου – Ν.Π.Δ.Δ.,
• εξυπηρετεί και βοηθά, με ιδιαίτερη ευγένεια και προθυμία, τους χρήστες στην αναζήτηση και εντοπισμό τεκμηρίων,
• προβαίνει στην παροχή πληροφοριών που του ζητούνται από τους χρήστες χρησιμοποιώντας το υλικό της Βιβλιοθήκης και τις νέες τεχνολογίες,
• συμμετέχει ενεργά σε διοργανώσεις εκδηλώσεων της Βιβλιοθήκης και στις εργασίες της απογραφής του υλικού,
• παρακολουθεί επιμορφωτικά σεμινάρια σε σχέση πάντα με το γνωστικό του αντικείμενο και τους σκοπούς που υπηρετεί η Βιβλιοθήκη,
• εργάζεται σε μια τουλάχιστον απογευματινή βάρδια εβδομαδιαίως.

Άρθρο 10

Προσφορά εργασίας από εθελοντές/ντριες και φοιτητές/τριες

Κατά τη διάρκεια της Καλοκαιρινής Εκστρατείας Ανάγνωσης και Δημιουργικότητας γίνεται αποδεκτή η προσφορά εθελοντικής εργασίας. Η εργασία των εθελοντών/ντριων εποπτεύεται από τον/την αρμόδιο υπάλληλο της Βιβλιοθήκης για την Καλοκαιρινή Εκστρατεία. Οι εθελοντές/ντριες ακολουθούν τους κανόνες που θέτει η Βιβλιοθήκη με τον Εσωτερικό Οδηγό Λειτουργίας της.

Επιπλέον, η Βιβλιοθήκη δίνει τη δυνατότητα σε φοιτητές/τριες των ελληνικών πανεπιστημίων να πραγμα- τοποιήσουν την πρακτική τους άσκηση, εφόσον αυτή αφορά τις ειδικότητες που εντάσσονται στις δραστη- ριότητες της Βιβλιοθήκης. Η εργασία των φοιτητών/τριων γίνεται σύμφωνα με τους κανόνες της πρακτικής άσκησης και τους κανόνες της Βιβλιοθήκης. Για τη διενέργεια της πρακτικής άσκησης απαιτείται έγκριση από τη Βιβλιοθήκη, ύστερα από αίτημα και συνεννόηση της Βιβλιοθήκης με τις ανάλογες πανεπιστημιακές σχολές.

Άρθρο 11

Ωράριο Λειτουργίας

Το ωράριο λειτουργίας για το κοινό έχει ως εξής:

Χειμερινό ωράριο (1 Οκτωβρίου έως 30 Ιουνίου) Δευτέρα, Τρίτη, Πέμπτη,Παρασκευή: 7.30 π.μ. – 3.00 μ.μ. Τετάρτη 7.30 πμ.μ. – 7.00 μ.μ.

Θερινό ωράριο (1 Ιουλίου – 30 Σεπτεμβρίου) Δευτέρα – Παρασκευή: 7.30 π.μ. – 3.00 μ.μ.

Τροποποίηση του ωραρίου λειτουργίας της Δημόσιας Κεντρικής Ιστορικής Βιβλιοθήκης Σιάτιστας «Μα- νούσεια» είναι δυνατή ύστερα από απόφαση του Εφορευτικού Συμβουλίου με βάση της εκάστοτε συνθήκες και του υπάρχοντος προσωπικού.